Prefab gevelelementen zijn de laatste jaren sterk in opkomst, maar een kant-en-klaar paradijs is het nog lang niet. Volgens Bart Jannink van Tholin Bouwproducten blijft veel gevelbouw voor renovatie en nieuwbouw maatwerk. ‘Het overgrote deel van gevels wordt nog op de traditionele manier gebouwd. Prefab-oplossingen zijn vaak beperkt tot modulair bouwconcept, waarbij complete elementen in de fabriek worden gemaakt, maar dat dekt lang niet alle projecten.’

Modulariteit versus maatwerk
Modulaire bouwers werken volgens vaste maatvoeringen en opbouwprincipes. Het resultaat bestaat uit complete woonwijken of gebouwen die als puzzel uit de fabriek komen. Maar Jannink benadrukt dat dit niet betekent dat prefab eenvoudig is. ‘De uitdaging zit hem in de details. Architecten detailleren vaak naar eigen smaak en dat beïnvloedt hoe prefab elementen ingezet kunnen worden. Modulaire bouwers zijn daarin verder ontwikkeld, maar de traditionele bouw blijft vooralsnog  dominant.’

De complexiteit van prefab gevels zit volgens hem vooral in de technische eigenschappen van de bouwlaag. Brandwerendheid, constructieve sterkte en dampdoorlatendheid moeten allemaal in balans zijn. ‘Je moet het totaalplaatje bekijken: wandopbouw, geluidsisolatie, brandveiligheid, dampopenheid. En dat is voor modulaire woningen natuurlijk veel eenvoudiger dan voor individuele of unieke projecten.’

Innovatieve materialen
Tholin Bouwproducten adviseert over de toepassing van constructieve platen. Een opvallende innovatie is het gebruik van een hoogwaardige minerale bouwplaat op basis van magnesiumverbindingen, gemaakt van natuurlijk gewonnen cement en restmaterialen zoals bamboe en houtresten. ‘Deze platen zijn constructief, afwerkbaar, schimmelongevoelig en hebben direct een brandklasse A1. Ze maken prefab gevels zowel duurzaam als technisch robuust.’ Maar zoals gezegd blijft het moeilijk om volledig kant-en-klare gevels te maken. ‘Op de bouw moeten altijd hoekoplossingen en aansluitingen worden bedacht,’ zegt Jannink. ‘Het is niet zoals een modulaire puzzel die overal naadloos past. Maar het is inmiddels wel veel verder ontwikkeld dan een paar jaar geleden.’

Prefab en demontage
Een belangrijk voordeel van prefab gevels is demontabiliteit. Elementen die op een hout- of HSB-element worden aangebracht, kunnen later relatief eenvoudig worden verwijderd of hergebruikt. Mits op de juiste manier geassembleerd. Dat is een duurzaamheidsfactor die volgens Jannink nog te weinig wordt benut. ‘Sommige prefab gevelmaterialen worden verlijmd, dat is vanzelfsprekend minder duurzaam. Het gaat erom dat je kiest voor materialen die makkelijk te monteren én te demonteren zijn.’ De rol van de architect in dit proces is beperkt, legt hij uit. ‘Architecten denken vaak niet over de montage-details. Hun focus ligt op esthetiek en duurzaamheid van het materiaal. Het moduleren en afstemmen van elementen ligt bij de timmerfabriek en de leverancier. Een prefab-gevel is dus het resultaat van een samenwerking tussen architect, fabrikant en materiaaladviseur.’

De toekomst van prefab gevels
Hoewel de techniek vooruitgaat, is prefab nog geen standaardoplossing voor alle projecten. Vooral bij renovatie, complexe hoogbouw of unieke architectonische ontwerpen blijft maatwerk noodzakelijk. ‘Prefab is ook geen doel op zich,’ benadrukt Jannink. ‘Het gaat erom dat gevels functioneel, esthetisch en duurzaam zijn en dat alle betrokken partijen goed samenwerken. Alleen dan kan prefab zijn voordelen volledig benutten. Tegelijkertijd laten de ontwikkelingen zien dat prefab gevelbouw een steeds grotere rol speelt in zowel nieuwbouw als renovatie. Het blijft echter een vakgebied waarin kennis, maatwerk en innovatie samen moeten komen.’

Tijdens de vakbeurs PREFAB is Tholin Bouwproducten te vinden bij stand 1.A040