De installatietechniek verandert. Waar technische installaties traditioneel grotendeels op de bouwplaats werden opgebouwd, verschuift het werk steeds vaker naar de fabriek. Complete, geïntegreerde installatieskids worden daarbij als één bouwcomponent geproduceerd en vervolgens in renovatie- of nieuwbouwprojecten geplaatst.

Binnen deze ontwikkeling speelt HDF Prefab een belangrijke rol. Het bedrijf realiseert prefab installatietoepassingen waarbij zoveel mogelijk installatietechnische handelingen van de bouwplaats naar een gecontroleerde productieomgeving worden verplaatst.

Het motorblok van de woning
‘Mijn interpretatie van een skid,’ zegt Daniël Frenken, ‘is als je het vergelijkt met de autoindustrie dat we het motorblok volledig afbouwen en pas op het juiste moment in de auto lepelen.’

Een installatieskid is in feite een complete technische installatie in een stalen frame waarin bijvoorbeeld een warmtepomp en al het bijbehorende leidingwerk zijn voorgemonteerd. Tot aan de vloerverwarmingsverdeler toe wordt het systeem in de fabriek opgebouwd, getest en gecontroleerd. Op de bouwplaats resteert nog slechts een beperkt aantal handelingen: het aansluiten van de vloerverwarming, koud- en warmwaterleidingen of de koppeling met een buitenunit of bodemgebonden systeem. ‘We hebben de legodoos voor 90 procent al in elkaar gezet. De laatste 10 procent gebeurt op locatie.’

Minder faalkosten, minder verspilling
De voordelen zijn evident. Door installaties in een geklimatiseerde hal met goede verlichting en een strak controleproces te bouwen, wordt de foutmarge aanzienlijk verkleind. Daarnaast verdwijnen logistieke uitdagingen grotendeels. Op een traditionele bouwplaats moeten soms wel 150 verschillende materialen aanwezig zijn om een warmtepompinstallatie werkend te krijgen. Materiaalverlies, beschadiging of verspilling liggen op de loer. Bij skidbouw worden alle componenten intern verwerkt, is het materiaalverlies daarom nihil en zijn afvalstromen beter beheersbaar en gescheiden. Het resultaat: minder faalkosten, minder verspilling en een forse verkorting van de montagetijd op locatie. Waar voorheen drie dagen nodig waren om een warmtepompinstallatie te realiseren, kan een prefab skid in één dag worden geplaatst.

Arbeidsmarkt als drijvende kracht
De beweging richting prefab en skidbouw is niet alleen een kwaliteits- of efficiëntievraagstuk, maar ook een antwoord op de arbeidsmarktkrapte. Technisch personeel op de bouwplaats is steeds moeilijker te vinden. Door repetitieve en complexe handelingen naar de fabriek te verplaatsen, wordt de arbeidsgang op locatie sterk gereduceerd. Montageploegen hoeven minder specialistische handelingen uit te voeren en kunnen met een kleinere bezetting meer productie draaien. Daarmee wordt het beschikbare arbeidspotentieel effectiever ingezet.

Nieuwbouw versus renovatie
In nieuwbouwprojecten ligt standaardisatie voor de hand. Door in het engineeringproces al rekening te houden met prefabtoepassingen, kunnen leidingen en aansluitpunten optimaal worden gepositioneerd. De prefabgedachte moet dus aan de voorkant van het ontwerp worden meegenomen. Bij renovatieprojecten is dat complexer. Elke woning is anders, bewoners hebben aanpassingen gedaan en bestaande situaties variëren sterk. Toch zijn er regio’s waar veel identieke woningen staan, waardoor seriematige oplossingen mogelijk worden. ‘Alternatieven zoals energiehuisjes aan de gevel lijken innovatief, maar blijken in de praktijk vaak kostbaar en esthetisch minder wenselijk. Skidbouw biedt dan een efficiënter en onderhoudsvriendelijker alternatief, mits er voldoende repeterende elementen in het project zitten. Overigens wordt de planning met skidbouw niet ingewikkelder, maar wel anders. Een skid hijs je bij voorkeur voor het sluiten van het dak met een kraan de woning in.’

Efficiëntie als rode draad
De kern van skidbouw is helder. Het reduceert arbeidstijd op locatie, vermindert faalkosten en vergroot productiecapaciteit met de mensen die beschikbaar zijn. Naast complete skids worden daarom ook warmtepomp-montageborden en prefab verdelerborden voor vloerverwarming steeds vaker intern opgebouwd. Stap voor stap wordt de legodoos van de installatietechniek verder in segmenten voorgemonteerd.

Frenken vertelt dat HDF ook dit jaar weer op de beurs aanwezig is. ‘Afgelopen oktober was onze eerste deelname aan de beurs en deze was super positief. Er is ongekend veel interesse in prefab en zeker ook in skidbouw. Wij laten graag zien wat we kunnen, zodat we ook de kat-uit-de-boom-kijkers meekrijgen. Er ligt immers nogal een woningopgave.’

Ontmoet HDF Prefab op stand 1.G056.